|
DARENDE'DE HALEN KONUŞULAN VE ESKİDEN KONUŞULAN DİLLER+ZENGİCE
A
Abur- yemek
Acep- acaba
Acer- yeni
Ağmecek- çatallı sopa
Ahbın- hayvan gübresi
Ahtaraç- yufka çevirmeye yarayan ahşap alet
Akir- salça
Al basma- hayali yaratık,loğusa kadınlara gelen
Alayı- hepsi
Ame- hala,babanın kız kardeşi
Amel olmak-ishal olmak
Annaç- karşı
Arıstak- ahşap tavan
Arif olmak- farkına varmak,bilmek
Aşgana- tandırlık
Azık- yolculukta veya tarlada yanına alınan yiyecek
B
Bad - akıl
Baldırcan- patlıcan
Banadura- domates
Bastık- pestil
Bayah-az önce
Bazı-küçük ince ekmek
Beleş,-caba karşılıksız,bedava
Besbeter- çok kötü
Beyit- ev
Bıldır- geçen yıl
Bıçkı-testere
Bilik- yağda pişirilen hamurlu börek
Bocu-küçük köpek
Bocut-küçük bidon
Boğazsız-iştahı olmayan
Borancık- çocuk
Bozo-kurt
Böğür- göğüs
Bucenik- bu kadar
Buğassak- ineğin cinsel kızgınlığa gelmesi
Buğat-set çekmek (suyun önünü buğatlamak)
Buharik-soba,ocak bacası
Büğelek- kan emici büyük sinek
Bürük- tülbent
C
Ca,cağ- örgü şişi
Caaş- eşek
Camız- manda
Cazcuz- ağaçtan yapılmış tahtaravalli
Cılban-fakir
Cıncık- çok temiz,cıncık gibi
Cıngar- kavga
Cırcır- fermuar
Cırtlamak- kitlemek (kapı)
Cibelmek- şımarmak
Cinik- genç kız
Cip- pekiştirme sıfatı (cip kırmızı,cip koyu gibi)
Cof,cov- göz
Cort- kötü,iyi değil
Culuk-hindi
Cur-küçük,gelişmemiş
Cücük- civciv,kuş yavrusu
Ç
Çaa- çocuk
Çabut- bez parçası
Çah- ev banyosu
Çakıldah-hayvanın üzerinde biriken yapışkan gübre
Çebiş- bir yaşında dişi keçi
Çej,çec- arı peteği artığı,balmumu
Çenet- ceviz içi
Çenilemek-it havlaması
Çerçi- seyyar satıcı
Çıkın- küçük para kesesi,muhafaza bezi
Çıng ayaz-ayazlı açık hava
Çırpı- ağaç dalcıkları
Çimmek- yıkanmak
Çir- kayısı kurusu
Çirtik- küçük üzüm salkımı
Çitil- ağaç fidesi
Çomça- kepçe
Çortan- ağaçtan yapılmış oyuk su gideri
Çul-bez parçası
Çunma- imrenme
D
Dahre- ağaç veya ot,et kesme için kullanılan alet
Dandik- işe yaramaz
Daraba- kepenk
Dazgir-hırsız
Değirmi- yuvarlak
Deleme- topaç
Devrisi gün- ertesi gün
Dinelmek- ayakta durmak
Diynek- ince sopa,değnek
Dohan- sigara
Dölek- düz yer
Döşek- yatak
Döş-göğüs
Dulda- serin,gölgeli yer
Düğelek- olmamış kavun,kelek
Düğürcek- ince bulgur
Dümbük- adi, kötü
E
Ebe- nine
Ehven- basit,adi
Eliy,eliğ- yün sarma aleti,yün eğirme
Eletmek-götürmek,iletmek
Ellahım- şöyle böyle,herhalde
Ellik- eldiven
Emegeçmek- yararlı olmak,işe yaramak
Encemi-Mecburen,mutlaka
Eneke-taş oyunu
Enik- köpek veya kedi yavrusu
Esbap- elbise,çamaşır
Essah- doğru, gerçek
Estirmek- vermek
Evlek- tarlada bölümlerden oluşan yer
Eyvan - balkon
F
Fer- güç,kuvvet
Ferik-keklik yavrusu
Fışkı- hayvan gübresi
Filkete-yaylı iğne
Fistan- kadın elbisesi-entari
G
Gada- dert,keder
Gah- elma,armut kurusu
Gakırdak- koyun kuyruğundan kavrularak yapılan yiyecek
Gamga- odun kırığı
Garammuh- böğürtlen
Garim- su birikintisi olan yer
Gazel- kuru ağaç yaprağı
Gelberi- ateş almaya yarayan kürek (soba,fırınlarda)
Gelengi-tarla faresi
Gendime- kapuğu çıkartılmış buğday, yarma, döğme
Gıdım gıdım -yavaş yavaş,azar azar
Gırnap- ince bükülmüş ip
Giş olmak- kaçmak,kaybolmak
Göbelek- mantar
Gön- deriden yapılmış
Göy,göv- yeşil,yeşilimsi
Göynek- fanila
Guba-toprak damın kenarı
Gufil- manyak,akılsız,serseri
Gulle-misket,bilye
Gunnamak- eti yenmeyen hayvanların doğurması
Guşah-kemer
Guşkana- saplı tencere
Gürk civciv çıkartmak için yumurta üzerine yatan tavuk
Güveği- damat
Güvermek- yeşermek
Güyer-küçük su kanalı
H
Hacat- alet,malzeme
Hakirge- kanal, ark üzerine yapılan geçit
Halbır-eleğin büyüğü
Hapek- çatıya açılan yatay kapı
Harar- Kıldan örülmüş büyük çuval
Harık- su yolu,ark
Haset- kıskanç,hain
Haşuki-öylesine,formalite gereği
Hatap-dayak,kötek
Havut (hood)- dutun ezilerek un haline getirilmesi yiyecek
Hayat- avlu,dama çıkılan teras
Hayma-bahçede yapılan ahşap gölgelik
Hazeyn- kişi,adam
Hedik- haşlanmış buğday
Hezan- kalın ve yüksek ağaç
Hıla- yufka ekmeği muhafaza etmek için kullanılan özel bez
Hıta- acur
Hıtap-yağda kızarmış ince ekmek
Hızar- büyük testere
Him- evin temeli,komşu evle ortak kullanılan duvar
Hindik- az,
Horanta- ev ahalisi
Hurç- küçük heybe
I
Irgalamak- sallamak
Irgat-amele,işçi
Irza- zincirli kapı kiliti
İ
İdare- camsız gaz lambası
İşlik- mintan-gömlek
İta bezi- yufka pişirirken un dağılmasın diye serilen bez
K
Kadem- bacak
Kavurga- kavrulmuş buğday,mısır
Kakırdak-eritilmiş kuyruk yağının kalan kısmı
Kaygana:- kaysının tavada pişmişi
Kazguç-ucu sivri deynek
Kebir- yetkili,iyi,zengin kişi
Kelik- küçük çocuk ayakkabısı
Kemre- tabaka,kat,inek dışkısından yapılan yakacak
Kenef-tuvalet
Kepmek- ölmek
Kertlek-Kırtlak
Kevgir- süzgeç kepçe
Kıdık- oğlak
Kıska- soğan tohumu,arpacık soğan
Kirtik-bulaşık bezi
Kirevit-sedir-makad
Kolük- boynuzsuz keçi
Konsul - vitrin
Köşger- ayakkabı tamircisi
Kötek- dayak
Köyen-keven
Kuzlamak- doğurmak
Külbelemek- toğrağı yumuşatmak
Külek- buğday ölçeği
Külüstü-r eski
Küncü- susam
Künde- hergün
Küpecik-Topraktan yapılmış testi,küp
Kürsü- ısınmak için ateş konularak üzerine yorgan konan ahşap masa
Kürük- eşek yavrusu-sıpa
L
Labeki - sahan
Loğ,lov- toprağı basmaya yarayan taş silindir
Look- kişi,adam
M
Mabal- vebal,günah
Mahre-hayvan gübresi taşıma aracı
Mabin-küçük kapı
Makkat- sedir,düven
Malamat- rezil
Marhama-havlu
Mastafa- taşla örülmüş bahçe duvarı
Maşara- bahçede ayrılmış bölüm
Melefe- yorgan yüzü
Mertek- evin tavanında kullanılan ağaç
Mıh- çivi
Mırc-cıvık,sulu
Mısmıl- iyi,düzgün
Mıymıntı- sünepe,tembel
Milih-mileh- temiz,güzel,iyi
Mintan-işlik- gömlek
Mitil- çarşaf kablanmamış yorgan
Mundar- kirli,ölmeden kesilen hayvan
Müleves-uyuşuk,yaramaz,iyi olmayan
N
Namazla- seccade
Nareleşme-tartışma
Naylon-traktör kasası
Nehas- ne sebeble
O
Okuntu- davetiye
Olgalamak-kumaş,yorgan dikmek
Ö
Öllük- kundak toprağı
Örtme- çıkma çatı,teras
Ötaçe- karşı yaka,karşı taraf
Öteberi-birden fazla çeşitli eşyanın tümü
Ötürük-ishal olmak
P
Palavar-kapı üzerine kerpiçe konan ağaç
Pağ,paa-yıkılmış virane ev yeri
Papak- yünden örülmüş,başa takılan muhafazalık
Peh,beh- kaparo
Pelverde- meyva özü (erik,kayısı)
Pendir- peynir
Peşkir-marhama havlu
Pıtırah- dikenli yapışkan ot
Pinnik- kümes
Pingel-sahte tavuk yumurtası
Pirçekli- havuç
Pirpirim- semizotu
Pisik - kedi
Pohrek-beton boru
Post - yünlü deri
Potin-bot,ayakkabı
R
Rivi-Tilki
S-Ş
Sabı- küçük çocuk
Saç ayağı- Tandıra veya ocağın üzerine konulan ızgara
Sahan- bakır tabak
Sako- ceket
Saltad- güvenlik görevlisi,asker,polis,zabıta
Sarat- iri delikli kalbur
Sedir-domates,biber,patlıcan gibi sebzelerin fidesi
Seğirtmek- koşmak
Seki-ev önünde avludaki yükseklik
Seklem- yük
Sele- kamış veya ağaçtan örülmüş geniş sepet
Sındı- makas
Sındırma- balkonun kenarı
Sınık- kemik
Sicim-ip kendir
Sitil-helke- kova
Soku- taş dibek
Soyha- adı akla gelmeyen,şey
Söğürme- pirzola
Söplemek- başıboş bırakmak
Sufa - evin en geniş, en soğuk odası
Sumsuk- yumruk
Süllüm- merdiven
Sündürmek-lafı uzatmak,birşeyi çekerek uzatmak
Sünepe-uyuşuk,beceriksiz,büzdürük
Süyük- damın duvardan ayrıldığı yer
Şakıf - balyoz
Şaplak- tokat
Şapşak- kulplu tas
Şelek-çalı çırpı destesi
Şilte- yatak yüzü
Şişek- bir yaşında dişi kuzu
T
Tahtaboş-eşya konulan asma bölme
Tar-erzak dolabı
Teberik-hatıra,yadigar
Taka-eski evlerde küçük pencere
Talır- para
Tavatır- çok iyi
Telesfimek-sıkılmak,usanmak
Telis-kenevir,kendir lifinden örülen çuval
Tenezzüh- yufka açılırken kullanılan un
Tentene- dantel
Tersik- dam döşeme ağacı
Teşt- büyük leğen
Tille- kadın
Tıfıl-Acemi,toy,küçük
Tiyek- üzüm asması
Toklu- bir yaşında erkek kuzu
Tokuş- ağaçtan yapılan çamaşır yıkamada kullanılan alet
Tomofil-araba otomobil
Tosbağa- kablumbağa
Tuluh- keçi derisinden yapılmış yayık
Tuman-don kilot
Tutmaç-küçük kareler şeklinde yapılan erişte çeşidi
Tüymek- kaçmak,gitmek
U
Ula- erkekler için kullanılan hitap kelimesi
Urupla- buğday ölçeği
Uşkur- şalvar veya kilotun düşmemesi için bağlanan ip
Utmak-oyunda yenmek
Ü
Üsbekes- şöyle böyle
Üvez-bir çeşit küçük sinek
Üllüş-uyuşuk,beceriksiz,sünepe
Üzellik- nazar değmemesi için yapılan çeşitli eşyalar
V
Velesbit - bisiklet
Y
Yağlık- mendil
Yannık-yayık
Yarbuz- yabani nane
Yazı- ova,düzlük alan
Yelmek- koşmak
Yemeni- deriden yapılmış ayakkabı
yenni-hafif
Yennicek- şımarık
Yerenlik-şaka
Yeslemek- vermek
Yuha- sığ,derin olmayan
Yumuş- istek,arzu
Yüksünmek -üzerine almak,kendine pay çıkarmak
Z
Zabın - zayıf, sıska
Zahar- zahir,herhalde
Zemheri- sert kış
Zengili- Darendeli
Zıbarmak- yatmak
Zifir-yağ bulaşmış,pis
Zığılı- çok,fazla
Zıllamak- caymak
Zibil- çöp,toz,pislik
Zöhür- sahur
Zürriyet- soy
KELİMELERİN SON DÜZENLENMESİ
TIKLAYINIZ
Not:Bu kelimeler dışında bildiğiniz kelimeler veya önerileriniz olduğu taktirde aşağıdaki elektronik posta adresime iletebilirsiniz.
Saygılarımla,
|
DARENDE FOTO
